و يا آنكه ماهيت هفت آسمان نيز با يكديگر متفاوت است ، چنان كه تمامى آنها با مادهء گازى نخستين اختلاف دارند ؟ . و يا چنان كه از كلمهء هفت آسمان مينمايد ، اختلاف بين آنها هم از نظر فاصلهء بين آنهاست ، و هم اينكه در شكل و جنس با يكديگر فرق دارند ؟ . از دورنماى آيات رستاخيز آسمانها و ستارگان كه در پايان بحث از نظر خوانندگان خواهد گذشت ، و همچنين آياتى مانند : وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ و يَوْمَ تَأْتِي السَّماءُ بِدُخانٍ مُبِينٍ چنان به نظر ميرسد كه : آسمانهاى كنونى به صورت اوليّهء گازى باقى نمانده ، بلكه اين گاز داغ كه نتيجهء انفجار مادهء نخستين جهان بوده است ، اندك اندك رو بسردى و تغيير ماهيّت رفته ، و از پى آن كم كم هفت آسمان ( جوّ ) جداى از يكديگر - از نظر جنس و جايگاه - پديد آمده است . در بخش نخستين در اثر فشردگى قسمتهائى از اين گازها ستارگانى - كه به چشم ميخورند پديد شد - اما در ساير بخشها چه پديد آمده ؟ فعلا پاسخى نداريم . گسترش آسمان : اكنون تنها چيزى كه در تكامل آسمان از آيات قرآنى مينمايد ، موضوع گسترش دائمى است ، چنان كه فرمايد : وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ [ الذاريات 47 ] طاق بلند آسمان را بقدرتها بنا كرديم ، و ما محققا هميشه كشور پهناور آسمانرا گشايش ميدهيم . آخرين نظريات كيهان‌شناسان نيز نمودارى از آيهء فوق است ، كه بنام نظريهء گسترش ياد شده ، به اين معنى كه جوّ بيكران آسمان دائما در حال گسترش و توليد نوزاد است ، نه اينكه وقفه‌اى در اين سازمان پديد آيد ، دو آيهء پيشين « 1 »

--> ( 1 ) - وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ - يَوْمَ تَأْتِي السَّماءُ بِدُخانٍ مُبِينٍ .